Dit jaar bestaat Eco-Schools 25 jaar! Om dit te vieren gaan we de komende tijd langs bij scholen door heel Nederland die meedoen aan het Eco-Schools programma. We halen mooie en eerlijke verhalen op bij bijzondere scholen. Voor dit verhaal gingen we langs bij de Radboud Universiteit in Nijmegen. Dit is de eerste universiteit die meedoet aan het Eco-Schools programma en op weg is om een Eco-Campus te worden.

Op een universiteit gaat het er natuurlijk anders aan toe dan op een basisschool of middelbare school. De Radboud Universiteit heeft bijvoorbeeld ruim 22.000 studenten, 1.700 docenten (uitgedrukt in fte) en 1.500 ondersteunend personeelsleden (uitgedrukt in fte). De universiteit bestaat uit zeven verschillende faculteiten, die bijna gezien kunnen worden als aparte scholen. Eco-Schools is op de Radboud Universiteit een manier om duurzaamheid op elke faculteit een plek te geven. Het is de bedoeling dat elke faculteit uiteindelijk haar eigen Eco-team krijgt. De faculteit Managementwetenschappen was de eerste faculteit met een Eco-team. Als pionier komen ze voor verschillende uitdagingen te staan. Zo was het eerste waar het Eco-team tegenaan liep de Eco-scan: deze was natuurlijk vooral geschreven voor bassischolen en middelbare scholen, maar niet helemaal toepasbaar voor een universiteit. Een student heeft de Eco-scan omgebouwd naar een vragenlijst die wel te gebruiken was voor de universiteit, waardoor het Eco-team alsnog een Eco-scan kon doen. Hier kwamen vier thema’s uit, waar ze mee aan de slag wilden gaan: afval, groen, mobiliteit en communicatie. Inmiddels is ook het Eco-team van de faculteit Natuurwetenschappen gestart en goed op weg.

RadboudUni Nijmegen

Activiteiten

De Eco-teams hebben al veel bereikt: afval wordt op veel plekken in de faculteit gescheiden, ze stimuleren studenten en docenten om met de fiets te komen in plaats van met de auto en er zijn plannen om op plekken op de campus tegels te vervangen door groen. Er lopen veel verschillende initiatieven, ook los van het Eco-Schools programma. Zo organiseert de universiteit elk jaar een wedstrijd ‘Proeftuin duurzaamheid’, waar studenten en medewerkers hun duurzame ideeën kunnen insturen en de universiteit vervolgens budget beschikbaar stelt om het beste idee uit te voeren. Dit jaar kwam hier het idee uit om een testdag voor elektrische fietsen te organiseren. Zo worden ook medewerkers die net te ver van de campus wonen toch gestimuleerd om te fietsen. De studenten die het idee ingestuurd hebben voor de wedstrijd, voeren het idee samen met de Eco-teams uit. Ook is er vanuit de universiteit nu een Green Office opgericht, een platform voor duurzaamheid waar studenten samenwerken om de universiteit de verduurzamen. Deze Green Office moet ervoor zorgen dat duurzame initiatieven binnen de universiteit beter zichtbaar worden en is het aanspreekpunt op het gebied van duurzaamheid voor studenten en medewerkers. De Eco-teams werken samen met de Green Office en functioneren als haar ogen en oren binnen elke faculteit.

Foto Ecocampus

Bereiken van de juiste mensen

De grootste uitdaging voor de Eco-teams is het bereiken van de juiste mensen binnen de universiteit. Anders dan bij andere scholen die meedoen aan Eco-Schools zitten er in de Eco-teams van de Radboud Universiteit geen docenten, maar bestaan de Eco-teams enkel uit studenten en de duurzaamheidsadviseur van de universiteit. Dit maakt het lastig om contact te krijgen met docenten. Docenten en andere medewerkers die goed bereikbaar zijn kunnen het Eco-team niet helpen om de juiste veranderingen door te voeren, omdat ze toestemming nodig hebben van medewerkers hogerop in de universiteit. Deze medewerkers zijn echter moeilijk bereikbaar. Op deze manier worden de plannen van de Eco-teams belemmerd en gaat alles trager dan dat nodig is. Bovendien merkt het Eco-team dat de ideeën die ze hebben soms alleen in kleinere vorm worden uitgevoerd. Zo wilde het Eco-team graag een fietsenmaker op de campus, maar dat is nu alleen een ruimte geworden waar een fietspomp en gereedschap staat. Voor de studenten is het natuurlijk niet leuk dat ze worden afgeremd, maar vanuit de universiteit is het ook begrijpelijk dat niet alle ideeën zomaar uitgevoerd kunnen worden. Je hebt natuurlijk ook te maken met beschikbare financiën, tijd en middelen. Om ervoor te zorgen dat de universiteit én de studenten blij worden van de ideeën, heeft de duurzaamheidsadviseur van de universiteit nu een voorstel ingediend binnen de universiteit om de samenwerking tussen de Eco-team en de medewerkers van de universiteit beter te laten verlopen.

Bereiken van studenten

Ook het bereiken van alle studenten op de universiteit blijkt nog niet gemakkelijk: ‘Je merkt dat je bij alle initiatieven die georganiseerd worden, hetzelfde groepje studenten aanspreekt’. Het is lastig om studenten die niet al zelf bezig zijn met het thema duurzaamheid enthousiast te krijgen. Hoewel de Eco-teams van de faculteit Natuurwetenschappen en de Faculteit Managementwetenschappen al goed bezig zijn, lijken de Eco-teams van de andere faculteiten nog niet van de grond te komen. Dit komt doordat er op de andere faculteiten nog geen goede groep studenten initiatief heeft genomen om aan de slag te gaan met duurzaamheid. Binnenkort wordt er een informatiebijeenkomst georganiseerd voor studenten van drie nieuwe faculteiten die nu nog geen Eco-team hebben. Hopelijk is hiermee binnenkort het probleem van het van de grond krijgen van nieuwe Eco-teams verholpen.

Het curriculum

De Eco-teams zijn op weg naar een Zilveren certificaat: hiervoor moeten ze de link maken van Eco-Schools naar educatie en ervoor zorgen dat duurzaamheid ook in het onderwijsprogramma verweven wordt. Omdat de faculteit te maken heeft met veel verschillende studies en verschillende vakken is dit nog een hele klus. De Green Office heeft een lijst gemaakt van alle vakken binnen de faculteit en er wordt nu gekeken hoe het thema duurzaamheid in deze vakken kan worden opgenomen. Verder zijn de Eco-teams bezig om opleidingscoördinatoren te interviewen over wat zij vinden dat de rol moet zijn van duurzaamheid binnen het curriculum.

Tip voor andere universiteiten

De tip die de Eco-teams geven aan andere universiteiten die met duurzaamheid aan de slag willen: ‘Zorg ervoor dat het bestuur al vanaf het begin bij het proces betrokken is. Maak hierbij ook duidelijk dat het een deel van hun tijd gaat kosten.’ Een andere tip is om gebruik te maken van de vele studenten die afstudeerscripties- en stages moeten doen, hier kunnen waardevolle ideeën en uitwerkingen uitkomen die echt toegepast kunnen worden binnen de universiteit.

Bron beeld

Doe ook mee en behaal de Groene Vlag!